གློག་གི་མི་ནི་ཀོ་ལ་ཊེ་སི་ལ།

ནི་ཀོ་ལ་ཊེ་སི་ལ་(Nikola Tesla) ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྔ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩིས་རིག་དང་དངོས་ལུགས་རིག་པའི་མཁས་པ་ཞིག་རེད།

དངོས་ལུགས་རིག་པ་དང་། བཟོ་རིག་རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་ནང་ཁོང་ཧ་ཅང་གྲགས་པ་མེད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཁོང་གིས་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་སེམས་འདོད་མེད་པ་དང་། ཁོང་གི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཞན་པོར་བལྟས་ཡོད།

“་་་ངའི་བུ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཆེན་པོའི་ཉིན་མོ་ལ་སྐྱེས་པ་རེད། ཁོ་ནི་གློག་གྱི་མི་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད།”

སྤྱི་ལོ་༡༨༥༦ཟླ་བདུན་པར། ཀུ་རོ་ཤི་ཡའི་གྲོང་སྡེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་། གནམ་གཤིས་འབྲུག་ཆར་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ལ་ནི་ཀོ་ལ་ཊེ་སི་ལ་སྐྱེས་པ་རེད། དེ་ཉིན་འབྲུག་ཆར་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། བྱིས་པ་བཙས་མཁན་གྱིས། “བྱིས་པ་འདི་འབྲུག་ཆར་དང་ལྷན་དུ་སྐྱེས་པ་རེད། ཤིན་ཏུ་མི་བཀྲ་ཤིས་པ་ཞིག་འདུག” ཅེས་བཤད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་ནི་ཀོ་ལ་ཊེ་སི་ལའི་ཡུམ་གྱིས། “མིན། དེ་ལྟར་མིན། ངའི་བུ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཆེན་པོའི་ཉིན་མོ་ལ་སྐྱེས་པ་རེད། ཁོ་ནི་གློག་གི་མི་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད།” ཞེས་ལན་བཏབ་འབྱུང་།

Nikola Tesla ཡི་ཡུམ་ Georgina Duka Mandić ལ་ཡི་གེའི་ཡིག་ཆ་དྲན་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། སྔ་ཕྱོགས་སུ་ཁོང་གིས་ Nikola Tesla ལ་ཐོག་མའི་སློབ་གསོ་སྤྲད་མཁན་ཡིན། ཡབ་ Milutin Tesla ནི་ནང་ཆོས་ཡེ་ཤུའི་ནོར་བུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་པ་ཞིག་རེད།

Tesla ལ་ཡང་ཡུམ་དང་འདྲ་བར་ཡི་གེའི་ཡིག་ཆ་དང་མིག་གིས་མཐོང་བའི་དོན་དྲན་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐད་ཆ་མང་པོ་སློབ་པའི་ནུས་པ་ཁོང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྨྲ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་སྐད་ཆ་་བརྒྱད་ཅུ་ལེགས་པར་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞེས་ཟེར།

བྱིས་པ་ནས་རང་ཁོང་གིས་དྲན་པ་ཅུང་ཟད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་རྟོག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟོན་ཡོད། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་ Graz (Austria) ཡི་ནང་དུ་གློག་རིག་སློབ་ཁྲིད་སྦྱངས། དེ་ནས་ Praga ཡི་ནང་དུ་སྦྱངས་ཀྱང་། མཐར་ཁོང་གིས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་ཚན་ལེགས་པར་མ་གྲུབ་པ་རེད།

སྤྱི་ལོ་༡༨༨༤ལ་ཁོང་ཨ་རི་ཡུལ་དུ་འབྱོར་ཏེ། གཏན་ཁེལ་ཅན་གྱི་བཟོ་བ་པོ་ Thomas Edison གྱི་འོག་ཏུ་ལས་ཀ་མགོ་བཙུགས། འོན་ཀྱང་། ཁོང་གཉིས་མགྱོགས་མྱུར་དུ་རྩོད་རྙོག་ཏུ་ཞུགས། Edison གྱིས་འདིར་འབྱོར་རྒྱུན་ཆད་མེད་ (DC) ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཤིང་། Tesla གྱིས་འདིར་འབྱོར་གློ་བུར་ (AC) ཡི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་རེད། Edison གྱིས་ཁོང་ལ་སླུ་བྲིད་བྱས་ཏེ། ཁོང་ལ་ལས་ཀའི་ཕན་འདེབས་སྤྲད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཀྱང་ནམ་ཡང་མ་སྤྲད། དེ་ནས་བཟུང་ལ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འགྲན་སེམས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་།

Thomas Edison ནི་འཚོང་ཁེལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དངུལ་ལ་ཧ་ཅང་གཟབ་ཞིབ་ཅན་ཞིག་རེད། Nikola Tesla ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ཕྱུག་པོ་ཡིན་དགོས་ཞེས་མི་སེམས། ཁོང་ལ་ནི་དགོངས་པ་དང་ཤེས་རིག་ནི་དངུལ་ལས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གི་བཟོ་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཟབ་མོ་དང་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཅན་ཞིག་ལས་བྱུང་ཡོད། འདི་ནི་ཁོང་གི་ཡབ་ཆོས་པ་ Milutin Tesla ལས་རྒྱུད་པ་ཞིག་ཡིན་སྲིད།

(པར་འདི་ནང་ལ་Nikola Teslaདང་Thomas Edison་གཉིས་ཡོད།)

Tesla ནི་མདུན་ལྟ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་རྨི་ལམ་དའང་འཁྲུལ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་གི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ཡང་། ཁོང་གི་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཆ་ཡིས་མཐོང་སྣང་དེ་དག་ཚན་རིག་གི་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒྱུར་ནུས་ཡོད། ཁོང་གིས་ང་ཚོའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ནུས་པ་ས་ཐམས་ཅད་ནས་ལེན་ཐུབ་པ། གཏན་འཇགས་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་ལ་རག་ལུས་མི་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁོང་གིས་ཧ་གོ་སོང་།

འདི་ཡིས་ཁོང་ནི་ཐག་རིང་གི་འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་གོ་ལ་སྐྱེད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ནུས་པ་དང་ཆ་འཕྲིན་ཐག་རིང་དུ་འཕྲིན་པའི་རམ་འདེགས། དེང་སང་གི་ Wi-Fi འབྲེལ་མཐུད་དང་རླུང་འཕྲིན། གཞན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་གི་རྩ་བར་ Tesla གྱིས་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་ཡབ་ཞིག་ཡིན། 

“གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་བ་རྣམས་རྙེད་འདོད་ན། ནུས་པ་དང་། ཟློས་ཚད། དེ་བཞིན་འདར་སྐྱོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསམ་བློ་གཏང་དགོས་རེད”
– ནི་ཀོ་ལ་ཊེ་སི་ལ། (ཕྱི་ལོ་༡༨༥༦-༡༩༤༣)

དེ་ལས་གཞན་ཡང་། ཊེ་སི་ལས་གློག་ཁམས་སྨན་བཅོས་ཀྱང་བཟོས་ཏེ། ཡུ་རོབ་ཀྱི་སྨན་ཁང་མང་པོར་སྤྱད་བཞིན་ཡོད། འདི་ཡིས་ལུས་པོའི་ནད་མང་པོ་སྨན་སྣང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ།

ཁོའི་ངོ་མཚར་གྱི་སྐད་ཆ་ཡོད་ན་ཡང་། ཁོ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་དུ་བལྟས་ཤིང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཞེ་ན། ཁོའི་ལག་རྩལ་ནི་གཏོད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་དངུལ་སྤྲོད་མཁན་རྣམས་ལ་ཞེ་དྲག་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ། ཁོའི་ཀུན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་རྐྱང་རླུང་རྟ་ཞིག་འདོད་པ་ནི་དབང་ཤུགས་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གཉེན་སྦྲེལ་དང་འགལ་བ་ཞིག་ཡིན།

ཊེ་སི་ལ་ནི་ཉལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངུ་ཡིན། མཚན་གཅིག་ལ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ལས་མ་འདས། འོན་ཀྱང་དེ་ཡིས་ཁོ་སྲོག་རིང་དང་བདེ་ཐང་ཡོད་པར་བར་ཆད་མ་བྱུང་། ཁོ་ནི་ཚོད་ལྟ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོའི་དུས་ཚོད་ལས་ཡར་རྒྱས་པའི་མི་ཞིག་ཡིན།

མདོར་ན། ཊེ་སི་ལ་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་ལ། ཁོ་ནི་དབེན་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ་དང་སྐྱེ་བོའི་རྩལ་བསྐྲུན་པའི་ཆེད་དུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་གཉེན་སྒྲིག་མ་བྱས་ལ། བུད་མེད་ཅིག་ལ་ཡང་ཞེ་དྲགས་མི་ཞེན།

ཊེ་སི་ལའི་བསམ་བློ་ནི་དུས་རབས་དེའི་ཆེད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡར་རྒྱས་དང་མ་འོངས་པའི་ཆ་ཡོད་པས། མང་ཕྱོགས་ནས་ཆུང་དུ་བལྟས་ཤིང་ཡིག་ནོར་བྱུང་།

ཊེ་སི་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་རླུང་རྟ་ལས་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ནི་ཐག་པ་མེད་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་ལེན་ཐུབ་པར་ཡིད་ཆེས། ཁོ་ཡིས་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་རླུང་རྟ་ནི། ངོ་བོ་ཟབ་མོ་ནས་བལྟས་ན། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྔོན་ལ་འོད་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས།

ཁོའི་ལྟ་བ་ལ་རྐུན་མ་བྱུང་། དཔེར་ན། གུ་གླེལ་མོ་མར་ཀོ་ནི་ཐག་མེད་འཕྲིན་འདྲེན་གྱི་ལག་རྩལ་ཁོའི་སྒྲིག་ལམ་ལ་སྤྱད་ནས་བཏོན། ཊེ་སི་ལ་ནི་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བཟོ་བའི་ཆེད་དུ་ལོ་ཚེ་ཡོངས་རྫོགས་བསྔོས། འོན་ཀྱང་ཁོ་དབུལ་པོ། རང་གཅིག་པུ། གྲོགས་པོ་ཞིག་གིས་གླ་འདེབས་པའི་འདྲ་ཁང་གི་ཁང་མིག་ཅིག་ཏུ་ཤི།

ཤི་བའི་སྔོན་ལ། ཁོ་ཡིས་སྨྲས་པ། ཁོ་ནི་ཚེ་རིང་ཐམས་ཅད་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འབད་ཡོད། འོན་ཀྱང་མི་ནི་ཁོའི་སྐྱེ་བ་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པར་གྲུབ་མ་སོང་། དེ་ལྟར་ན་ཁོ་ནི་མ་འོངས་པ་ལག་ཏུ་ཐོགས་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡིན་ཞེས་སྨྲས།

ཊེ་སི་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མ་འོངས་པ་ཞིག་སྔོན་ནས་བསམ་ཡོད། འཇིག་རྟེན་གང་སར་ཡོད་པའི་མི་རེ་རེ། མཚམས་ཐམས་ཅད་བརྒལ་ཏེ། ཐག་མེད་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟེ་གླེང་མོལ་དང་ཤེས་ཡོན་རྗེས་འཇུག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག དེ་ནི་ཁོའི་དུས་ཚོད་ལ་གཏོད་པ་ཅན་གྱི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། ཕལ་ཆེར་ལུང་བསྟན་འདྲ།

ཁོའི་ཚན་རིག་གི་སོ་ནམ་མིན་པར། ཊེ་སི་ལ་ནི་བུད་མེད་དང་ཁོ་ཚོའི་ཡོན་ཏན་ལ་གུས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཁོ་ཡིས་མ་འོངས་པར་ཁོ་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གལ་ཆེན་པོའི་སྲིད་འགན་འཁུར་ཏེ། མིའི་རིགས་ཡོངས་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བར་ལུང་བསྟན།

འདིའི་མཐོང་ཚུལ་རྣམས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་སྤྱི་མཐུན་ས་ཡ་ཅན་དུ་ལྟ་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། ཕལ་ཆེར་མུ་མཐུད་མཐོང་བ་མིན་པར། ཁོའི་ངོ་མཚར་གྱི་ལྟ་བ་དང་ཁོའི་སེམས་ཀྱི་རིས་ལེབ་ཏང་རྒྱས་ཤིང་རིག་གནས་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་།

ད་ལྟ་ཁོའི་མཐོང་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཡོང་གྲུབ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་ནི་སེམས་སྐྱོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་གསུང་ལྟར། ཁོང་གིས་ལག་རྩལ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟེ་མཚམས་སྦྱོར་བརྒལ་ཏེ་མིའི་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་གདེང་ཚོད་མང་པོ་གསུང་གི་ཡོད། ཡང་ཁོང་གིས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་གལ་ཆེན་པོའི་སྲིད་འགན་ངོས་འཛིན་ཡང་གནང་།

འདི་ཚང་མས་ང་ལ་ཊེ་སི་ལ་འདྲའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་ངོ་མཚར་དང་། ཡ་མཚན་དང་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བཅུག ཁོའི་བསམ་བློ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་བྱེད་མ་ཐུབ་ཀྱང་། ཁོའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཞུམ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད།

ཁོ་ནི་དངོས་གནས་སུ་”གློག་གི་མི”ཡིན། ཁོའི་ཨ་མས་ཁོ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་ལུང་བསྟན་བཞིན།

ཊེ་སི་ལ་ལས་སློབ་ཐུབ་པའི་སྦྱོང་ལམ་ལྔ།

༡. ཡེ་ཤེས་ཅན་ལ་དབེན་པ་དགོས།

༢. དངུལ་དེ་ཙམ་གལ་ཆེན་པོ་མིན།

༣. མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་བློ་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད།

༤. ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་བློ་བཏང་ཐུབ་ན་དེ་ཡང་སྒྲུབ་ཐུབ།

༥. རང་སེམས་གཙང་པོར་ལས་ཀ་བྱེད་ན་མ་འོངས་པས་ཁྱོད་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད།